Вакцина против јапонски енцефалитис за патници

Јапонскиот енцефалитис е ретка, но сериозна инфекција што ја пренесуваат комарци. Дознајте кој треба да размисли за вакцинација пред патување и како се шири вирусот.

Што е јапонски енцефалитис и зошто патниците прашуваат за него

Јапонскиот енцефалитис е ретка, но сериозна инфекција предизвикана од вирус што се пренесува со каснувања од комарци. NHS наведува дека тој не се среќава во Обединетото Кралство и дека најчесто се среќава во рурални области на Азија, иако е ретко патниците да го добијат. Светската здравствена организација известува дека 24 земји во нејзините региони Југоисточна Азија и Западен Пацифик имаат ризик од пренос, опфаќајќи повеќе од 3 милијарди луѓе. Кај повеќето заразени лица нема никакви симптоми. Мал дел развиваат тешка болест. Вирусот припаѓа на истиот антигенски комплекс како вирусот на Западен Нил, според Европскиот центар за превенција и контрола на болести. Познавањето на географијата и навиките на комарците им помага на патниците смирено да ја проценат сопствената ризичност.

Како вирусот се шири помеѓу комарците, птиците и свињите

Вирусот се одржува во ензоотичен циклус помеѓу комарците, водните птици и свињите. Европскиот центар за превенција и контрола на болести го опишува циклусот како вклучува комарци од фамилијата Culicidae, водни птици од фамилијата Ardeidae, како што се белите чапли и чаплите, и свињи. Во Азија, Culex tritaeniorhynchus и Culex vishnui изгледаат како најважни вектори на одржување. Culex pipiens pipiens, Culex pipiens molestus и Culex quinquefasciatus покажуваат умерена ефикасност на пренос, а трансоваријалниот пренос е докажан кај некои видови Aedes. Светската здравствена организација наведува дека вирусот циркулира помеѓу комарците, свињите и водните птици. Луѓето и коњите се крајни домаќини, што значи дека можат да бидат заразени, но не придонесуваат за циклусот на пренос (ECDC). Светската здравствена организација додава дека заразените лица не развиваат доволна виремија за да ги заразат комарците што се хранат (WHO), така што пациентите остануваат крајни домаќини во овој циклус.

Кога и каде ризикот од пренос е најголем

Преносот зависи од сезоните на комарците и од земјоделските шеми. Светската здравствена организација наведува дека во умерените делови на Азија преносот се јавува главно во топлата сезона, кога може да дојде до големи епидемии. Во тропските и суптропските области може да се јавува во текот на целата година, но често се засилува за време на дождовната сезона и пред жетвата во регионите каде што се одгледува ориз. Европскиот центар за превенција и контрола на болести епидемиите ги поврзува со монсуните во тропските предели и со летото во умерената клима. Многу комарци се најактивни на зајдисонце и на изгрејсонце, според истата агенција (ECDC). Оризовите полиња, мочурливите подрачја и местата каде што се чуваат свињи го доближуваат циклусот на комарците до луѓето, а наводнувањето околу населбите може да го зголеми ризикот за патниците кои спијат на отворено без мрежа.

Симптоми, тежина и кој е најзагрозен

Повеќето инфекции се асимптоматски или предизвикуваат само треска и главоболка. Европскиот центар за превенција и контрола на болести соопштува дека околу 1 од 250 заразени лица развиваат тешко невроинвазивно заболување. Смртноста кај тешките форми е до 30%, а до 50% од преживеаните имаат невролошки или психијатриски последици. Светската здравствена организација проценува околу 100.000 клинички случаи годишно и приближно 25.000 смртни случаи, со смртност до 30% кај лицата со симптоми и 20 до 30% од преживеаните со трајни когнитивни, бихејвиорални или невролошки последици. Во групите со поголем ризик спаѓаат жителите на селските средини, долготрајните патници со изложеност во селски средини и патниците во наводнувани подрачја кои спијат на отворено без мрежа. Светската здравствена организација соопштува дека 20 до 30 отсто од преживеаните трпат трајни когнитивни, бихејвиорални или невролошки последици од болеста.

Кои треба да разговараат за вакцинација пред патување

Светската здравствена организација препорачува патниците што подолго време престојуваат во области каде што јапонскиот енцефалитис е ендемски да се вакцинираат пред патувањето. Таа исто така препорачува вакцинацијата да се вгради во националните програми за имунизација таму каде што болеста е признат јавноздравствен проблем. Националната здравствена служба на Обединетото Кралство советува вакцинација за луѓе што патуваат во дел од светот каде што вирусот е присутен, особено ако престојуваат повеќе од еден месец, престојуваат во рурална област или престојуваат близу или посетуваат оризови полиња, мочурливи подрачја или места каде што се чуваат свињи. Вакцината треба да се плати, а достапна е во клиники за здравствена заштита на патници и во аптеки со услуги за здравствена заштита на патници. Здравствен професионалец за здравствена заштита на патници може да ја одмери маршрутата, сезоната и активностите наспроти малиот, но реален ризик.

Како се дава вакцината и што покажуваат доказите

Европската агенција за лекови наведува дека Ixiaro е инактивирана вакцина против јапонски енцефалитис произведена во клетки Vero. Таа е индицирана за активна имунизација на возрасни, адолесценти, деца и доенчиња на возраст од два месеца и постари, особено лица изложени на ризик поради патување или занимање. Стандардниот курс е две дози на четири недели растојание: полна доза од 0,5 ml за возрасни и деца на возраст од три години и постари, и 0,25 ml за деца на возраст од два месеца до три години. Возрасните на возраст од 18 до 65 години наместо тоа можат да примат забрзан курс со втората доза седум дена по првата. Втората доза треба да се даде најмалку една недела пред потенцијалната изложеност. Во студија со 867 возрасни, 96% од оние што примиле двете дози развиле заштитни нивоа на антитела.

Практични чекори покрај вакцинацијата

Вакцинацијата е еден слој заштита, но не и единствениот. NHS им советува на патниците да користат средство против инсекти на изложената кожа, по можност со најмалку 50% DEET, да спијат под комарник третиран со инсектицид и да носат блузи со долги ракави, панталони или долги здолништа, чорапи и обувки. Европскиот центар за спречување и контрола на болести исто така укажува на комарниците третирани со инсектицид, заштитените простории и облеката што го покрива телото, бидејќи комарците се најактивни навечер и во мугрите. Не постои специфичен третман за болеста, така што превенцијата ја носи тежината. Тешко болните пациенти имаат потреба од болничко лекување, бидејќи болеста може да биде опасна по живот и понекогаш да предизвика долготрајни компликации како парализа, напади и губење на говорот. Светската здравствена организација забележува дека во употреба се три главни типа вакцини против јапонски енцефалитис, а една инактивирана вакцина и две живи вакцини имаат статус на преквалификација.

Sources

Оваа статија дава општи информации, а не медицински совет. За сопственото здравје обратете се кај лекар или фармацевт.

Вакцина против јапонски енцефалитис за патници: кој има потреба од неа и како се шири вирусот